Terug naar nieuwsoverzicht

Dubbelfunctie bouwt bruggen

Operatieassistent / Verpleegkundige Ali Kaplan werd voor AMC's personeelsblad "Status" geïnterviewd over zijn dubbelfunctie. Lees hier het artikel.

Blog

Ali Kaplan werkt sinds september 2016 als eerste AMC’er – en waarschijnlijk zelfs als eerste in Nederland – in een gloednieuwe dubbelfunctie: operatieassistent en verpleegkundige. De combinatie is bedoeld om bruggen te bouwen én nieuwe talenten aan te trekken voor beide vakgebieden.

Dubbelfunctie bouwt bruggen

“Hoe mooi is het als de patiënt van de afdeling Chirurgie je terugziet in de operatiekamer, en omgekeerd?”, verklaart Ali Kaplan onomwonden. In de eerste maanden van zijn aanstelling in het AMC heeft hij direct ervaren welke meerwaarde zijn dubbelfunctie voor patiënten heeft. “In deze functie kan ik het hele traject van de patiënt volgen. Je ziet de opluchting als een patiënt op de OK ineens een vertrouwd gezicht ziet van iemand die zijn ziektegeschiedenis kent.”

Het werk sluit precies aan op zijn ambities. “Ik wilde iets uitdagends in de zorg. Toen ik ruim vier jaar geleden op internet naar opleidingen zocht, stuitte ik op de opleiding Verpleegkundige Technische Stroom in Eindhoven. Daar word je zowel tot verpleegkundige als tot operatieassistent of anesthesiemedewerker opgeleid.” De opleiding bestaat nog maar enkele jaren; elke jaargang telt slechts een handje vol studenten. Kaplan is voor zover hij na kan gaan de eerste afgestudeerde die daadwerkelijk is gaan werken in een dubbelfunctie. Niet zo vreemd, want de functie is nog onbekend. Hij is gaan pionieren om in het AMC zijn eigen functie te creëren. Lang verhaal kort: daar kwam heel wat overleg en afstemming aan te pas. De afdelingen HR, Chirurgie en OK hebben meegedacht over oplossingen voor roosters, loonschalen en andere praktische zaken.

Brugfunctie

Sindsdien vormt zijn werk een brug tussen de gesloten wereld van de operatiekamer en de verpleegafdeling. Elke twee weken wisselt hij van werkplek en brengt daarmee tegelijkertijd zijn kennis van de ene naar de andere afdeling. “Het is handig dat ik de werkwijze van beide teams ken. Vaak gaat het om kleine dingen: zo wordt een wond op beide afdelingen op een andere manier en met ander materiaal verbonden. Dat kan ik dan terugkoppelen.” Nadelen van het switchen tussen de werkplekken heeft hij vooralsnog niet ontdekt. “Ik dacht dat het voor mij moeilijker zou zijn om erbij te horen in de teams, maar dat is helemaal niet zo. Ik heb ook niet het gevoel dat ik wat mis doordat ik telkens twee weken elders ben; collega’s praten me bij. Het gaat heel soepel, ook roostertechnisch.”

Toekomst OK-personeel

Kaplans dubbelfunctie betreft een pilot die voortkomt uit een verzoek van het ministerie van VWS, vertel Michael Hebben, Projectleider en opleidingscoördinator van divisie H. “VWS vroeg een kleine vijf jaar geleden of de sector wilde kijken naar de toekomst van het OK-personeel. Dat had verschillende redenen. Ten eerste is het opleidingslandschap nogal versnipperd: de duur van opleidingen verschilt, de ene is gekoppeld aan een hbo en de andere niet. Ten tweede is er te weinig loopbaanperspectief voor OK-medewerkers: er zijn geen doorstroommogelijkheden. Daar komt bij dat de OK een hightechwereld is met snelle veranderingen en dat vraagt om mensen die dat omarmen.” Het AMC pakte de handschoen op. “Divisiebestuur en OK-management waren bereid de nek uit te steken en besloten verschillende scenario’s te onderzoeken”, zegt hij. De zoektocht leidde uiteindelijk naar Brabant. Hebben: “Daar heeft Fontys Hogescholen al een aantal jaren de opleiding Verpleegkunde – Technische stroom, die opleidt voor de dubbelfuncties operatieassistent/verpleegkundige anesthesiemedewerker/verpleegkundige. Daar zijn we met het AMC bij aangehaakt.”

Is het niet onlogisch om het zo ver weg te zoeken en niet gewoon bij de Amstel Academie, de eigen ‘In Service-opleiding’ van het AMC? Praktijkopleider Erika Aalbers legt uit: “Natuurlijk is het vreemd om ineens los van je vaste opleidingspartner zo’n samenwerking aan te gaan. Maar destijds had de Amstel Academie er nog geen oren naar, en dan ben je twee tot drie jaar verder. Voor studenten is het heen-en-weergereis tussen Eindhoven en Amsterdam inderdaad niet Ideaal.”

Inmiddels denkt de Amstel Academie over een variant, vertelt ze. “Ik verwacht dat zo’n opleiding er wel gaat komen in Amsterdam, maar het is nog de vraag hoe en wanneer.” Sinds september kunnen hbo-v-studenten met ambities in de anesthesie al bij de Amstel Academie terecht voor een aanvullende scholing; die leerroute is echter langer dan de gebruikelijke vier jaar die een hbo-opleiding duurt. Aalbers licht toe: “Voor het OK-deel staat tweeënhalf tot drie jaar. In Eindhoven is dat twee jaar.”

Integreren

Het mooie aan Fontys is nu juist dat ze de beide opleidingen vanaf dag één integreren, daar zijn projectleider Hebben, praktijkopleider Aalbers en afgestudeerde Kaplan het over eens. Aalbers: “Dat heeft twee voordelen: studenten ervaren meteen wat de combinatie voor ze betekent en wij zien snel of iemand al dan niet geschikt is voor de combinatie.” Kaplan: “Veel leerstof sluit goed op elkaar aan, over anatomie en ziektebeloop bijvoorbeeld.” De integratie van beide vakgebieden binnen vier jaar brengt echter automatisch met zich mee dat het een pittige studie is. Kaplan: “Vooral het derde jaar moest ik veel tegelijk doen. Stage lopen in het AMC, verpleegkundige projecten uitvoeren én in Eindhoven tentamens maken over operatie-assistentie. Dat was wel even volhouden.” Er vielen niet voor niets onderweg studenten af, en dat terwijl de toelatingsprocedure al een flinke drempel was geweest. Toch zou hij de studie zonder meer aanbevelen bij geïnteresseerden met ambities in de zorg. “Ik zie nu de nieuwe studenten binnendruppelen in het AMC. Ze reageren enthousiast als ik vertel over mijn dubbelfunctie. ‘Ga ervoor’, zeg ik dan. Het is juist die combinatie die maakt dat alle wegen voor je open liggen: Je kunt de operatiekamer in, je hebt je BIG-registratie en een hbo-diploma.”

Aantrekkingskracht

Erika Aalbers en Michael Hebben herkennen dat. Aalbers: “Mensen redeneren: hbo-v is een meerwaarde, je kunt dan ook bijvoorbeeld naar het buitenland. Die aantrekkingskracht werkt; dat krijg ik wel terug van de mensen die zich aanmelden.” Hebben beaamt: “We zien dat de potentie er is om meer studenten te trekken. We willen ze graag binnenhalen, gezien de tekorten in beide beroepen.” Los daarvan ziet hij een typte student binnenkomen die geknipt is voor de OK: “Veranderingsbestendig, ondernemend en communicatief. Precies wat nodig is in zo’n veranderlijke hightech omgeving.” En hoe ziet Ali Kaplan de meerwaarde voor zichzelf? “Dat ik kan doen waarvoor ik geleerd heb. Als de patiënt blij is, ben ik blij. Daarvoor zit je in de zorg.” Voorlopig ziet hij zichzelf niets anders doen. Wel hoopt hij dat zijn functie beter op de kaart komt te staan, zodat de toekomstige ‘dubbelfunctionarissen’ niet hoeven te pionieren om een baan te creëren en gewoon kunnen solliciteren.

Tekst: Marleen Kamminga
Portretfoto: OK Operationeel 03-2017